Dịch vụ phân loại & phân vùng khu vực nguy hiểm (HAC)
Phân loại khu vực nguy hiểm (hazardous area classification — HAC) theo IEC 60079-10 — bước đầu tiên và bắt buộc để chọn đúng thiết bị phòng nổ cho nhà máy.
Vì sao phân vùng là bước đầu tiên?
Mọi lựa chọn thiết bị phòng nổ đúng đều bắt đầu từ hồ sơ phân vùng nguy hiểm — chứ không từ catalog. Hồ sơ này cho biết mỗi vị trí trong nhà máy thuộc Zone nào, có những chất cháy gì, từ đó mới xác định được nhóm khí, cấp nhiệt độ và dạng bảo vệ mà thiết bị phải đạt. Chọn thiết bị khi chưa có hồ sơ phân vùng là chọn trong bóng tối.
Chi tiết logic này nằm ở bài hướng dẫn chọn thiết bị phòng nổ và bài phân vùng nguy hiểm.
Dịch vụ giao gì cho anh/chị?
- Hồ sơ phân vùng nguy hiểm: khoanh vùng Zone 0 / 1 / 2 (và Zone 20/21/22 với môi trường bụi) trên sơ đồ mặt bằng.
- Xác định nhóm khí (IIA/IIB/IIC) và cấp nhiệt độ (T1–T6) theo danh mục chất cháy hiện diện.
- Bản vẽ khoanh vùng nguy hiểm làm căn cứ thiết kế và kiểm định.
- Cơ sở lựa chọn thiết bị: mức bảo vệ (EPL) và dạng bảo vệ Ex phù hợp từng khu vực.
Ai thực hiện?
Việc phân vùng do TS. Nguyễn Thành Trung chủ trì — chuyên gia có chứng nhận IECEx Certified Person (số IECEx CP TSI26.0309), phạm vi Ex 002 – Classification theo đúng bộ IEC 60079-10. Đây là chứng chỉ năng lực quốc tế dành riêng cho công tác phân vùng khu vực nguy hiểm.
Các dịch vụ an toàn cháy nổ liên quan
- Đánh giá an toàn nổ bụi cho môi trường sản xuất có bụi cháy
- Kiểm tra, đánh giá thiết bị chống cháy nổ đang lắp đặt
- Tư vấn và đánh giá giải pháp phòng chống cháy nổ
- Tư vấn chọn thiết bị phòng nổ theo hồ sơ phân vùng
Một đầu mối: phân vùng và thiết bị
Sau khi có hồ sơ phân vùng, cùng một đầu mối lo tiếp khâu cung cấp thiết bị phòng nổ Warom và MAM đạt chuẩn ATEX/IECEx — xem danh mục thiết bị. Phân vùng đúng, chọn thiết bị đúng theo phân vùng, khép trọn một chuỗi thay vì cắt khúc qua nhiều bên.
Câu hỏi thường gặp
- Khoanh vùng phòng nổ (phân vùng khu vực nguy hiểm) là gì?
- Khoanh vùng phòng nổ — tên kỹ thuật là phân loại khu vực nguy hiểm (hazardous area classification, HAC) — là việc xác định những vị trí trong nhà máy có thể xuất hiện khí, hơi hoặc bụi cháy, rồi khoanh thành các Zone theo tần suất và thời gian tồn tại của môi trường cháy: Zone 0/1/2 với khí, Zone 20/21/22 với bụi. Kết quả là hồ sơ và bản vẽ khoanh vùng làm căn cứ chọn thiết bị phòng nổ đúng cho từng khu vực.
- Khi nào nhà máy cần làm hồ sơ phân vùng khu vực nguy hiểm?
- Khi nhà máy chứa hoặc xử lý chất cháy (dung môi, cồn, khí, bụi cháy) và cần lắp đặt thiết bị điện trong khu vực đó. Hồ sơ phân vùng nên có trước khi thiết kế điện, mua thiết bị hoặc cải tạo dây chuyền — vì mọi lựa chọn thiết bị phòng nổ đều phải căn theo Zone, nhóm khí và cấp nhiệt độ mà hồ sơ này xác định.
- Ai đủ điều kiện lập hồ sơ phân vùng khu vực nguy hiểm?
- Người có năng lực về IEC 60079-10 và hiểu quy trình phân loại. Tại đây, việc phân vùng do chuyên gia có chứng nhận IECEx Certified Person phạm vi Ex 002 – Classification chủ trì — chứng chỉ năng lực quốc tế dành riêng cho công tác phân vùng khu vực nguy hiểm.
- Cần chuẩn bị gì để đánh giá phân vùng cho nhà máy?
- Sơ đồ mặt bằng nhà máy, danh mục hoá chất và chất cháy hiện diện kèm thông số an toàn (điểm chớp cháy, nhiệt độ tự bốc cháy, nhóm khí nếu có), sơ đồ công nghệ và điều kiện thông gió. Càng đủ dữ liệu đầu vào thì hồ sơ phân vùng càng chính xác và nhanh.
- Phân vùng khu vực nguy hiểm khác kiểm định thiết bị phòng nổ thế nào?
- Phân vùng khu vực nguy hiểm là bước đánh giá môi trường để khoanh Zone và làm căn cứ chọn thiết bị, thực hiện khi thiết kế hoặc trước khi lắp đặt. Kiểm định thiết bị điện phòng nổ là hoạt động do tổ chức được Bộ Công Thương chỉ định thực hiện trên thiết bị đang sử dụng. Đây là hai công việc khác nhau, không thay thế cho nhau.